Thursday, December 30, 2010

Limang Tulang Alay Ko Kay Rizal



1. Heksagram 13, Para Sa Aking Ka-Tulaan

Nakipaghuntahan ka sa iyong kapwa
sa sala ng iyong tahanan, at wala
akong nakikitang kamalian. Tunay
na itong pakikisalamuha mo'y hindi
dahil sa isang biglang pagkapukaw

mo sa mga nakamamanghang sarap ng
pakikipag-kapitbahay. Oo, maaaring
ang papel mo rito ay di sinasadya,
ngunit ang aking masasabi, kumare,
manatili tayo rito at tuloy-tuloy

na makipagtalakayan, dahil sa kung
sa kapamilya lang mananatili, tayo
ay magsisisi at bilang ang kasama.
Ito na nga ang panahong kailangan
ang pagkakapitbisig nating mahaba

at malawak, di ba? Sabi mo pa nga,
hindi tayo snobs, pare, di makitid
sa pananaw ng nakararami. Subalit,
itago muna natin ang mga patalim,
at magmasid muna sa tore ng ating

mga nalalaman; baka di napapanahon
ang ating pagbunyi ng esoteriko't
heto at kahahakbang lang patungo
sa gitna ng lipunan, sa kalipunan
ng mga di makasariling mamamayan.

Ang pinunla natin sa harding ito
ang tanging tiwala na hindi tayo
sasaksakin sa likod, di hahamakin
sa tunay nating pagyakap sa bagay-
bagay na di natin noon maunawaan.


2. Heksagram 29, Para Sa Aking Donor

The floodwaters of the English river will
       soon break the levees
of the Tagalog purists, my friend; do you
suppose we should do something to help it?
Pero teka lang, kaibigans, your own Englog
is by itself an Order unto itself, needing
no orderly to housekeep its ways, tama ba?
Why even bother to keep Tagalog pure, putsa,
to satisfy your nationalist illusions, when
you yourselves belong to them Englog malls
where the price of the same bread is hiked
to suit your high-end delusions? Calling
Anthony Bourdain & all those peasant food
pretensions of his at nang mapakain nating
lahat ng mga ka-mall niyo ng kamayang totoo,
Creole food talk in all this Creole talk
from all the classes.
                       I say, pare,
huwag mo nang problemahin ang mga problema
namin, just take comfort in the fact that
our language's waning purism is no less of
an Order than the ongoing mess of your own.


3. Heksagram 27 Para Kay Hesus ng Nazaret, Kay Brecht, at sa Bawat Makatang Nakapila Sa Sweepstakes

First of all, huwag kang maiinggit sa mga
   kari-kariton ang yaman.
Pangalawa, may simpleng yaman kang makakamit
   sa araw-araw.
Pangatlo, may mga gawain kang lingid na sa
   'yong bulag na paghahangad ng yaman.
Pang-apat, heto't ika'y pinagpalang nagnanais,
   at may mithiin pang yaman!
Ngunit sa gitna nito, walang kamalian . . .

lalo't tanaw mo'y pagkainggit, diskuntentong
   pagkapagod, mga mali at walang humpay
na pananaginip ng buo mong tulog na pagkatao
   na maya-maya lang ay magigising.


4. Heksagram 12 Para Sa Mambabasa

Sa ating multicultural world,
ang wikang hinati-hati ng
mga tore ng ating boundaries
at prejudices at comedies.
Matuwid man ang gawin mo,
makasisiguro kang mamasamain
lahat ng utopia ng isang grupo.

Reader, manatili ka sa walang
saysay na tulay at matatanaw
mo ang komedya ng Pragmatismo.
Kailan ba kailangan ang mga
bagay na kinailangan, ang
mga bakod at bakuran na di
madadalaw sa paglalakbay ng

iyong katawan o pang-unawa?


5. Heksagram 60 Para Sa Mambabasang Pilipino

Teka nga muna, teka.
Teka, teka, teka. Teka lang,
teka. Ano ba talaga
ang balak mong makita?

Tulad mo, ako'y sarap na sarap
sa panggagaya, pagpalakpak
sa banyaga man o Bisaya,
sa galing ng itinuring.

Subalit di ba mas sapak
ang ipasak mo ang lahat
sa pagkatao mong wasak at
makita mong iyo na lahat?

Pumalakpak ka at gumaya.
Gamitin ang magagamit at
ang di swak ay iwaglit.
Manggagaya? Teka lang, teka.

Friday, December 24, 2010

2 Tula


1. Hot Tsismis ng Pasko

Anong "tula, tula, mahal kong Tula!" ang pinagsasasabi
mo, di ba't dito ka rin mauuwi, sa dambana ng
kumikinang na simbahan, mabangong restoran, matamis
na eco-park, maluwag na videoke booth, mahalay
na furniture shop, marupok na Cinema, taimtim na
department store, matuwid na zoo, magalang na city hall,
matalinong library, bobong skating rink, matunog na
duckpins hall, bulag na bars, mala-langit na resort,
mala-impiyernong Jacuzzi, mapanghinayang na rides
at arcade games, inspiring na mga gadget shops,
perspiring na pizza parlors, pare-parehong cd music,
patay-sinding Christmas trees, atbp. . . .
                at hindi sa terrazzo walk
ng sarili mong barung-barong ka maglalakwatsa,
ikaw at ng iyong thirteenth-month pay, di ba? Sigurado ako:

sa coffeehouse mo dadalhin ang iyong mga libro ng tula
at babasahin ang mga linyang sumasayaw lang sa harap
ng magagandang taong may mga tula rin sa labi na
kung susuriin . . . ito'y may hot tsismis ng Pasko, ang
paksiw na paksa ng tulang itong naghihintay sa 'yo
           sa cold front ng iyong terrazzo.


2. The Godfather

Pasko, Pasko, Pasko. Pasko na namang muli at muli
kitang nakitang naglalaba ng costume mong Sta. Claus
para sa santong Biyernes ng gabi, ngayong 2010 Dis.
Muli na naman kitang naamoy, na para bang kasama
ka sa mga baboy at manok ng iyong adobo, ng 'yong
menudo, ng 'yong arroz caldo, at ng iyong piniritong
polvoron "for the poor," sabi mo. Sino ba ako? Ako
po ito, Ninong, mano po, Ninong, kumusta po kayo?
Kumusta po ang cancer ninyo, balita ko may sampung

taon pa kayo bago mapanalunan niyo ang lotto sa
Langit na balita ko, ayon kay Monsignor B. Nucboc,
ay nakalaan sa'yo at sa mga tulad mong pinagpalang
Santa Claus ng munisipyo. Puwede po bang makisakay,
Ninong, at nang ma-video ko ang tour niyo sa Putikan
Street ng mga squatter sa baryo at ang paghahanap
niyo ng ninakaw na kampana ng kapilya? Puwede? Ang
totoo niyan, Ninong, kaming mga nabubuhay na patay,
isang taon naming hinintay itong pagsapit ng Pasko,

di tulad mo, sampung taon pa bago matulad ka namin.
"Haha," sabi mo, "sa'n mo ba nanakaw iyang videocam
mo? Aminin." Sa iyo po ito, bigay niyo! Kaya pangako
ko sa 'yo, mula ngayo'y irereport ko ang kadakilaan
niyo, at ang sikat nang katamaran ko. Tugon niyo, "di
tamad ang mahihirap na tulad mo, hijo, namulat lang
na walang kapital, di tulad ko, may namanang talento
at titulo, at tipikal na pulitiko!" Akala ko po ay
negosyante kayo. "Amen. Sponsor ng meyor dito. At

nang siya'y mamatay, ako ang naging bagong Ninong
ng baryo, ako ang naging bagong mabait na Ninong mo."

Wednesday, December 15, 2010

Para Sa Ating Mga Walang "Dignidad," Nasaan Ang Dakilang Espiritu Sa Likod Ng Mahiwagang Teknikalidad? (And Trust Must We In Which God?)



1. Sigawan Sa Gabing Madilim Sa Lumang Rehimeng Mahalay

Tulad mo, ako'y minsa'y nawawalay sa mga anak.
Sino'ng makapagsasabing di sila mapapariwara't
Mababarkada sa mga binata at dalagang bulakbol,
Puro basketbol ang alam, mahal na shabu, shabu-
Shabu matapos mag-inuman? Sino? At sino silang

Makapagsasabi na malayo ang aksidente, disasters
The moment---or the Drugged Emotions---permit?
At pagdating ng lahat sa pa-Inglesang magaling, sa
Imbestigasyon ng pulis at ng mga abugado, katulad
Mo ano ang magiging laban ng kawalan kumpara sa

Impluwensiya ng gumugulong na inipong pera para
Sa lahat ng hahawak, susunog, maglalakad, magma-
Magic, mag-lologic, mag-iinterview, mag-rereview?
Tragic magic. Ipapasa-Diyos na lang ang namatay ko?
Mga Diyos-Diyosan ng bayan, kaninong Diyos ba ako

Ngayon tatakbo? Sa Jews'? Saan? Saan?! SA-AAN?!!


2. Martsa Ng Bagong Umaga Likod Ng Lumang Korteng Matakaw

Sa sarap ng agahan ninyo di niyo ako napapansin.
Meron sana akong sasabihin, pero alam ko ring

Wala ritong tatanggap dahil ito'y pisong salita
Lamang. So, okey, di ko ipagpipilitan, ako ay

Pipilipit na lang muna, at alam ko namang sa di
Maiiwasang pagliko ng hangin mayroong dadakpin,

May iipitin, may lulutuin ang bagong Haring-Araw. . . .



-------------------------------------------------

FREE TRANSLATION FROM THE FILIPINO BY THE AUTHOR


For Us Non-Dignitaries, Where's The Great Spirit Behind Mysterious Technicalities?
(And Trust Must We In Which Deities?)

1. In An Old Lustful Regime, A Dark Night of Screaming

Like OFW you, I need to be away from my children.
Who is to say they won't lose their way too and
Be mates with the stray young men and women who
Talk about nothing but basketball, dear yah bah,
Or shabu-shabu after the binge? Who? And who can

State accidents are so distant, those disasters
The moment---or the Drugged Emotions---permit?
And when everything reaches Anglicization point
At the investigations by the police and lawyers,
Like you what can meager means muster compared

To what influence can wheel out monetarily to
Each one handling, burning, walking, creating
Magic, waxing logic, interviewing, reviewing?
Tragic magic. Do accept my dead as God's will?
To the gods in my country, to what Deity now

Do I turn for help? Jews'? Which? What?! WHO?!!

2. Behind An Old Greedy Court, New Morning Marching

You're so enjoying your breakfasts you don't notice me.
I actually have something to say but I also know

None will accept it being a mere peso of a
Word. So, okay, I won't insist, I'll stay

In my corner pit, with the knowledge that in the
Inevitable turn of the wind someone will be trapped,

Be framed, the new King-Sun cook up something for you too.